‘Ik zou binnen drie weken na de eerste chemo kaal worden’.
Mijn haar te moeten verliezen vond ik misschien wel het aller verschrikkelijkst.
Ik ging op zoek naar een haarspecialist.
Ik wilde hier de tijd voor nemen. De dag na het gesprek bij de hematoloog begon ik met mijn research en maakte ik een afspraak. Hoewel veel kapperszaken en bedrijven aangeven dat zij iets met haarwerken doen, kwam ik er ook al heel snel achter dat het niet zomaar een hobby is wat je erbij doet.
Het is een vak, een ambacht. Zo zijn er ook nogal wat contra-indicaties wat maakt dat een erkende specialist van belang is.
Via via vond ik mijn specialiste, iemand met de juiste kennis en opleidingen over kanker en schoonheid.
Toen ik belde kon ik vrijwel direct terecht. Gespannen reed ik met mijn oudste dochter naar het adres. Van buiten was het een gewone kapperszaak gelegen in een woonwijk aan een pleintje met een gemeentetuintje vol met najaars-bloeiers naast een SPAR.
Het zag er allemaal heel gewoon uit. Toch voelde het dat niet voor ons. Direct bij binnenkomst in deze ogenschijnlijke ‘gewone’ kapperszaak, werd direct duidelijk dat het er een stuk menslievender aan toe ging. De specialiste en haar medewerker straalden aandacht en rust uit. Aandacht voor contact, tijd voor kennismaking.
Koffie en stroopwafeltjes.
Er waren op dat moment vrijwel geen andere klanten en door zoveel empathie en warmte bij binnenkomst en het zien van de haarwerken kreeg ik een brok in mijn keel. Hier ging ik het niet droog houden, wist ik direct.
Eigenlijk dacht ik voordien als mensen kanker hadden en hun haar kwijtraakten.
‘Het hoort erbij’.
Nooit kon ik echt bevatten wat dat voor iemand moest betekenen om je haar te verliezen.
In deze zaak, begrepen zij het. Het personeel ademde dat het okay was dat het verdrietig was. Zonder het te dramatiseren.
De benedenverdieping was helemaal ingericht op pruiken. Bij de laatste traptrede zag ik de eerste pruiken netjes opgesteld zodat je langzaam kon wennen aan het idee.
De mensen in de kapsalon spraken van ‘haarwerken’. Pruiken zijn voor in het theater. Eigenlijk klinkt het woord haarwerk ook veel respectvoller dan pruiken.
De brok in mijn keel werd groter en ik voelde de tranen in mijn ogen. Ik wilde niet gaan huilen. Niet nu al, dan zou ik niet meer kunnen stoppen. Ik wilde dit goed doen voor mijn dochters, voor mijzelf.
De haarspecialiste was een dame met een zeer professionele en tegelijkertijd empathische blik. Wij mochten haar Matty noemen, de naam kon niet beter gekozen zijn.
Matty nam alle tijd om te luisteren maar ook om ons uitleg te geven in deze nieuwe wereld. Niet alles in een keer. Gewoon behapbaar en precies genoeg. Zij nam maten en maakte foto’s. Zij vertelde ons de mogelijkheden en liet ons verschillende haarwerken zien (‘om alvast een idee te krijgen’).
Toen moest er een keuze gemaakt worden.
Echt haar? Prachtig, heel natuurlijk, superzacht en in kleur konden zij heel dicht bij mijn eigen kleuren komen.
Of
Nep-haar? Goedkoper maar de kleur was minder goed na te bootsen. En hoe mooi ze dit ook maken, ik zag het. Zeker met lang haar.
De verzekering vergoed 460 Euro. Het goedkoopste haarwerk van nep-haar is twee keer zo duur. Het haarwerk van echt haar is maar liefst acht! keer zo duur.
He???… onze Nederlandse zorgverzekering vergoed wel maagverkleiningen en allemaal leefstijl en bewegings-coaching maar geen haarwerken? Of althans een heel heel heel klein druppeltje op een gloeiende plaat.
Om als kankerpatiënt een mooi haarwerk aan te schaffen moet je dus zelf ook financieel de mogelijkheid hebben.
Matty vertelde dat als mensen echt geldproblemen hebben er subsidies van de gemeente zijn. Maar goed dan moet je ook maar net de energie tijdens een vaak onverwacht en heftig kankertraject hebben en het vermogen hebben om in het woud van de gemeente deze subsidie aan te vragen(*1).
Onze gezondheidszorg is er weliswaar voor iedereen maar niet voor iedereen gelijk.
Het verliezen van mijn haar is iets wat mij zo in de kern van mijzelf raakte.
-Mijn haar-
Hetgeen ik mijn leven lang het meest trots op ben geweest van mijn lichaam.
-Nooit heb ik het hoeven verven, elke kapper waar ik kwam bejubelde mijn kleur (blijkbaar zijn er weinig volwassenen die na hun 20e/30e nog het natuurlijke lichte blond behouden). De wil van mijn haar om makkelijk in de krul te gaan en ook makkelijk stijl te krijgen is. De wit (grijs)-blonde stroken die bijna onzichtbaar zijn en nog niet weggewerkt hoefden te worden ter bestrijding van het grijs.
Mijn haar dat vrijwel vanaf het moment dat ik enigszins een eigen keuze had, lang was geweest.
Mijn haar dat mij onderscheidde van de rest van mijn gezin van herkomst. Waarin iedereen bruin of heel donkerblond haar had en vroeg grijs was.
Mijn haar waar vroeger de grappen over gingen dat ik van de melkboer was. Niemand in mijn familie-lijn was zo blond. Niemand was zo blond gebleven. Was het DNA-foutje?- Daar heb ik er wel meer van-.
Mijn haar waar de jongens in de straat mij vroeger soms mee nariepen en mij melkfles noemden. Stiekem was ik zelfs een beetje trots als zij dat tegen mij riepen, en dacht ‘kunnen jullie echt niet iets lelijkers verzinnen?’
Mijn haar waar ik mij soms achter kon verschuilen. In de trein wanneer ik mijn OV was vergeten (toen er nog geen poortjes waren). Geheel onschuldig lachte ik dan met grote blauwe ogen de conducteur toe, een beetje schudden met die blonde lokken. ‘Ach ja vergeten, ja..dom en een beetje lief lachen’. Ik heb nooit een boete hoeven betalen. Ook politieagenten lieten mij vaak zonder boete doorfietsen, ach ja ‘blond’. Mijn blonde haar zorgde menigmaal voor onderschatting. Blond wordt niet alleen geassocieerd met dom maar ook met onschuldig, met lief, met naïef en met onwetend. Verbaasd, verrast en soms een beetje geïmponeerd waren mensen als ik opeens niet zo heel dom bleek te zijn. Wel eens 😉 een boek las en een redelijke algemene kennis had waardoor ik Triviant als bijna enige spel echt leuk vind.
Mijn blonde haar maakte mij mij.
Het idee ‘mijn haar’ te verliezen was hard en pijnlijk. Het voelde bijna mens onterend. Ik bedacht mij ‘na de tweede wereldoorlog scheerden zij het haar af van vrouwen die relaties met de vijand hadden gehad. Om hen tot op het bot te vernederen. Als straf’.
Zo voelde het ook, vernederend.
‘Het haar als sieraad van de vrouw’, kwam in mij naar boven, ergens uit de krochten van mijn herinneringen aan vroeger.
‘Nou daar gaat mijn sieraad’
Matty begreep het zonder woorden. Zij begreep wat dit voor mij en voor vrouwen, mannen, mensen in het algemeen betekent. Zij had tranen in haar ogen toen zij mij en mijn oudste dochter de eerste keer aankeek. Zij overzag de impact die wij nog niet zagen.
Aan het einde van de eerste afspraak brak ik uiteindelijk zelf ook. Zij pakte mijn handen, keek mij aan en verzekerde mij dat zij met haar team mij er doorheen ging helpen. Ik mocht haar altijd bellen om mijn wenkbrauwen te laten tekenen. Matty en haar team hadden niet alleen een haarsalon maar ook schoonheidssalon waarin juist kankerpatiënten die extra comfort krijgen, die zo belangrijk is om je ‘mens’ te voelen in een lichaam wat niet meer van jou lijkt.
‘Wij zorgen ervoor dat deze vreselijke tijd voor jou iets aangenamer wordt’ zei ze terwijl zij mij aankeek.
–
Alles wordt straks gortdroog, gaat barsten, kieren, scheuren. Gaat jeuken en pijn doen.
Gelnagellak mag gedurende de behandelingen niet. Ik was er al bang voor…. Maar zij geven wel een manicure, zij weten wat mag, wat kan, wat helpend is. In gedachten ruilde ik mijn nagelvrouwtje voorlopig in voor Matty en haar team.
Geen gelnagellak wel een handmassage.
Na een hele week ziekenhuisbezoeken geïrriteerde lab medewerksters, niet empathische PET-scan laborantes en functionele artsen en verpleegkundigen was ik niet voorbereid op zoveel liefde en zorgzaamheid. Op zoveel zorg om zelfzorg. Aandacht voor zelfliefde. Gek dat ik daar als zorgverlener nooit aan heb gedacht.
Het zou een nieuwe beroepsrol moeten zijn.
Het bevorderen van zelfliefde door zelfzorg.
Matty ging hard aan de slag om een haarwerk van echt haar voor mij te maken.
Zij zou mij bellen.
Vijf dagen later belde zij. Ik had het nog niet verwacht. Na al dat wachten op ziekenhuistelefoontjes en de eeuwige angst ergens per ongeluk in een bel-mij-niet-register terecht te komen. Belden zij mij al voor ik het mijzelf überhaupt kon afvragen.
‘Het haarwerk was klaar’
Met mijn zusje en jongste dochter kwam ik de kapsalon binnen. Wij liepen door naar beneden. Deze plek blijft iets bijzonders hebben, zodra ik de drempel overstapte begon ik te huilen.
Gewoon om dat het kan.
Aan tafel met Matty, begonnen wij vrijwel direct allemaal weer te huilen.
Zij zei:
’zullen wij maar eerst gewoon eens even met elkaar huilen?!’
Deze vrouw is een legend, hier kunnen wij als verpleegkundigen nog wat van leren.
‘Zullen wij eerst even met elkaar huilen’.
En daarna was er.. koffie met kleine stroopwafeltjes.
Het passen van de haarwerken had iets weg van bruidsjurken passen.
Het team had hard gewerkt om het betreffende haarwerk een echte look a like van mijn haar te laten zijn.
Wassen, kleuren, knippen, het was gelukt. Wonderlijk, op basis van een paar foto’s en maten. Wat een ambacht, wat een vakvrouwen.
Het haarwerk stond nog onopvallend verscholen tussen de andere haarwerken die ook leken. Wij mochten de mooiste uitkiezen. Uiteraard viel mijn oog direct op dit speciale haarwerk tussen alle andere haarwerken. Een volledige look-a-like van mijn haar.
Het haarwerk was prachtig. Het had verschillende kleuren blond en er zat zelfs een donkere rand uitgroei. Hoewel dat van mij nooit zo donker was, maakt het het haarwerk wel natuurlijker. Zeker als ik straks wat tintjes bleker ben en geen wenkbrauwen meer heb. Het haarwerk voelde als ik er met mijn vingers aanzat als mijn eigen haar, zacht, fijn en een beetje golvend. Het rook heerlijk. Voorzichtig zette Matty het haarwerk op. Toen ik in de spiegel keek zag ik een soort kruising tussen Marilyn Monroe en Brigitte Bardot.
Ik schrok, zo’n hoog getoupeerd kapsel.
Ik durfde het niet te laten blijken, ‘zij hadden zo hun best gedaan’, dacht ik.
Zij was voorbereid op mijn schrik en vertelde dat het een stuk hoger zat omdat mijn echte haar er nog onder zat. Ook moesten er straks als ik echt kaal zou zijn, misschien nog haren uit om het dichter bij mij te brengen. Het ging voor nu vooral om de kleur en het kapsel.
Ik ging door de deur van de paskamer en met haarwerk op mijn hoofd zag ik de verwachtingsvolle blikken van mijn jongste dochter en mijn zusje. En ergens verwacht je dan zo’n ‘say yes to the dress moment’ maar die was er niet. Want ondanks dat de entourage het wel vraagt, is de werkelijkheid ook hard en pijnlijk.
Onbeschrijfelijk
Het ligt zo dicht naast elkaar. Verdriet en tegelijkertijd hebben wij ook enorm gelachen. Om de andere haarwerken die ook allemaal prachtig waren maar niet bij mij pasten. Om de haarwerken van nep-haar en kapsels die best eens grappig waren om op te zetten.
Het was duidelijk, het haarwerk in mijn eigen kleur werd het! Samen gingen wij naar boven naar de salon waar het met natuurlijk licht nog beter zichtbaar was.
Wederom weinig andere klanten. Bewust.
Overal is over nagedacht!
Voor de spiegel in het daglicht zag ik mijzelf met het haarwerk. Inmiddels wat meer gewend aan de hoogte die nog lager wordt, leek het steeds meer op mij. Allemaal proefkapsels passeerden de revue van opsteken tot een staart, tot hoe het eruit zag als mijn haar nat is. Zelfs nat is het net mijn eigen haar.
Ik moest gaan oefenen, de resterende weken voor de eerste haaruitval.
Lang kon ik het niet aan om echt te gaan oefenen. Hoewel lang.. wat is lang? Als je binnen de eerste drie weken na je eerste kuur al je haar gaat verliezen?
En dat moment kwam eerder dan ik vermoedde.
De eerste tekenen begonnen al na een week. Het begon bij het haarwassen en daarna werd het steeds meer.
Op een dag, precies twee weken na de eerste kuur, dacht ik een lok naar achteren te vegen maar deze bleek los te zitten.
Mijn hoofdhuid jeukte als een gek, en uiteindelijk durfde ik het niet meer te kammen omdat ik er dan hele plukken uittrok. Mijn haar raakte een beetje in de knoop, het werd een soort kauwgom.
Precies op dat moment werd het tijd voor de eerste manicure. De gelnagellak van weken geleden zat er nog op, maar ging er niet ‘vanzelf’ meer af zoals anders. Het nam stukken nagels mee.
Ik kon direct komen toen ik Matty belde en met grote precisie haalde een net zo’n lieve en empathische medewerker van haar team de gel eraf en gaf mij een handmassage. Zij lakte mijn nagels met een top coat en een mooi biologisch en huidvriendelijk parelmoerachtig kleurtje.
Ik gebruikte tot nu toe nooit meer aan gezichtsverzorging dan Nivea.. In deze toestand wordt zelfs Nivea sterk afgeraden, het bevat niet de voeding die mijn huid nodig heeft.
In een waas van het ‘bevorderen van zelfliefde door zelfzorg’ heb ik mijzelf maar verwend met goede verzorgingsproducten. ‘ Ziek zijn is duur’ dacht ik niet voor de eerste keer.
Matty inspecteerde mijn haar, ‘het gaat nu hard’ waarschuwde zij mij. Ik was er al bang voor. ‘Nog een paar dagen en alles moet eraf’. Ik moest het haarwerk brengen zodat zij hem gebruiksklaar konden maken.
Het oefenen was niet helemaal gelukt. Ik kon het nog niet.
Stapje voor stapje werden zevenmijlspassen.
Op vrijdag ging ik terug omdat mijn hoofdhuid zo gevoelig werd en mijn haar aan elkaar vastklitte.
‘Het is tijd’
Zei Matty terwijl zij mij aankeek. Zij zag dat deze zeven-mijlspas te groot voor mij was. Met alle kundigheid wist zij mijn haar te ontwarren, te verzorgen met haar-versteviger en mijn hoofdhuid te behandelen met crème. Maar vooral het moment over het weekend heen te tillen.
Mijn haar was een soort schuurspons geworden en zat strak om mijn hoofdhuid, zelfs ik wist dat het nu echt onvermijdelijk was. Met iets van opluchting kwamen wij na het weekend voor de vijfde keer de salon binnen.
Precies 19 dagen na de eerste kuur, en een dag voor de volgende.
‘Het moment’
En Matty? Zij stond op ons te wachten met tissues, en koffie met koekjes, met haar empathie en met haar expertise, zij leidt en ik kan vallen, mag vallen.
Zij vangt het wel op.
Als je begrijpt wat ik bedoel.
1*. Mocht je dit lezen en jij bent net als ik veroordeeld tot een mooi haarwerk, en wil je weten hoe het gaat met het aanvragen van gemeentebudgetten dan kan je contact opnemen met Matty of Tamara: Le Salon Tamara – Kapper en schoonheidssalon in Nunspeet en Apeldoorn.
Zij zijn bereid je te helpen!!